Lokale energiegemeenschappen draaien straks aan de knoppen!
26 november 2025
Per 1 januari 2026 vindt er een belangrijke verandering plaats in het energielandschap. Energiegemeenschappen - lokale initiatieven opgezet door en voor inwoners - mogen dan volgens de wet energie delen en verkopen. Bij het evenement de Top van Onderop, dat op 19 november plaatsvond in Spant in Bussum, werd daar al volop over gesproken.
Top van Onderop
De Top van Onderop laat de krachtige beweging vanuit de samenleving zien, van initiatieven die op allerlei manieren werken aan een duurzame toekomst. Energiecoöperaties en energiegemeenschappen zijn daar een goed voorbeeld van. Geen grote commerciële partijen, geen overheid, maar inwoners zélf die aan de knoppen draaien.
Eén van de sessies van De Top van Onderop bood dan ook aandacht aan twee energiegemeenschappen-in-wording: Rivierenland en Wattnu. De sessie was volgeboekt, veel evenementbezoekers toonden interesse in dit onderwerp. Voor Miel Janssen van energiecoöperatie Wattnu was de sessie een mooi vervolg op de vórige editie van De Top van Onderop. Toen was er veel aandacht voor de solar carport, gelegen naast Spant, die door Wattnu in samenwerking met gemeente Gooise Meren werd gebouwd.
Solar Carport en Gooimeer Energie
Inmiddels zorgt de solar carport alweer zo’n negen maanden voor stroom die lokaal wordt verbruikt, via de oplaadpalen van Total Energies in Gooise Meren. “Lokaal stroom opwekken en deze lokaal verbruiken is de eerste stap. Stroom delen tussen inwoners is de volgende, en daar treffen we nu al de voorbereidingen voor”, vertelt Miel tijdens de Top van Onderop.
Opgewekte energie niet alleen “het net op blijven gooien”, maar zo veel mogelijk lokaal gebruiken, dus. Op bedrijventerrein Gooimeer in Naarden wordt daar al mee geëxperimenteerd. De afgelopen maanden hebben zes bedrijven een proef gedraaid; vanaf januari gaan zij daadwerkelijk eigen opgewekte stroom met elkaar delen. Opwekkers krijgen daarbij meer dan ze nu krijgen voor hun stroom en afnemers betalen minder. De congestieproblemen worden verminderd en het wordt weer interessant om daken om te bouwen tot zonnestroominstallaties.
Van commercieel naar coöperatief naar lokaal delen
Miel: "In de toekomst zoals wij die voor ons zien, gaan we van commerciële stroom naar stroom die door coöperaties - oftewel inwonersinitiatieven - wordt opgewekt. En vervolgens van coöperatieve stroom naar lokaal delen."
Barbara Boudewijnse, wethouder in Gooise Meren, gaf bij de Top van Onderop aan dat de gemeente en gemeenschap sámen gaan bouwen aan dat lokale energiesysteem: de gemeente in de regierol en als facilitator, en de energiegemeenschap als eigenaar."
Miel: "In 2026 gaan we een proef draaien met huishoudens, volgend op de proef die ondernemers hebben gedaan. Door het hele land zijn energiecoöperaties hiermee bezig. Rivierenland en Wattnu zijn slechts twee voorbeelden. Van Groningen tot aan Limburg wordt gewerkt aan lokale oplossingen waarbij inwoners zélf aan de knoppen draaien van hun energiecontract."